vonnis
RECHTBANK DEN HAAG
Vonnis van 25 september 2019
in de zaak met zaak-/rolnummer C/09/564478 / HA ZA 18-1222 van:
de rechtspersoon naar buitenlands recht SPIN MASTER LTD., te Toronto, Canada,
eiseres,
advocaat: mr. N.W. Mulder te Amsterdam,
1 [de VOF] , te [plaats] ,
2. [gedaagde sub 2] , te [plaats] ,
3. [gedaagde sub 3] , te [plaats] ,
gedaagden,
advocaat: mr. A. Lof te Alkmaar .
Eiser wordt aangeduid als Spin Master, gedaagden tezamen als [de VOF cs] . Gedaagde 1 wordt aangeduid als [de VOF] en gedaagden 2 en 3 tezamen als [gedaagde sub 2 cs] .
2 De feiten
2.1.
Spin Master is een in 1994 opgerichte, wereldwijd opererende speelgoedproducent met een breed assortiment aan speelgoedproducten.
2.2.
In februari 2018 heeft Spin Master het product Twisty Petz geïntroduceerd. Twisty Petz zijn armbanden die kunnen veranderen in verzamelbare dieren. Iedere armband of dier bestaat uit stenen van een bepaalde kleur, een bepaald formaat en bepaalde vorm, waaronder een steen in de vorm van een dierenhoofd. Elke armband kan worden getransformeerd tot een klein diertje en vice versa. Een voorbeeld van een Twisty Petz figuur en armband ziet er als volgt uit:
2.3.
Spin Master brengt Twisty Petz op de markt in (onder meer) de volgende herkenbare verpakking, met daarop afbeeldingen van het transformatieproces.
2.4.
Spin Master heeft het volgende logo (hierna: het Logo) ontwikkeld ten behoeve van Twisty Petz.
2.5.
Spin Master heeft op 4 oktober 2018 voor het Logo een aanvraag voor inschrijving als Uniemerk gedaan. Zij heeft daarbij een recht op voorrang ingeroepen op grond van een corresponderende merkaanvraag in de Verenigde Staten van 20 september 2018.
2.6.
Spin Master is voorts rechthebbende van:
- -
i) het Uniemerk TWISTY PETZ dat op 1 februari 2018 is ingeschreven met registratienummer 017362641 (hierna: het Uniemerk);
- -
ii) twaalf Gemeenschapsmodelrechten voor zes dierenfiguren en zes armbanden die deel uitmaken van de Twisty Petz productlijn en op 5 oktober 2018 zijn aangevraagd en op 17 oktober 2018 onder nummer 005759008-0001 tot en met 005759008-0012 zijn ingeschreven (hierna: de Gemeenschapsmodellen).
2.7.
Spin Master is houdster van niet-ingeschreven Gemeenschapsmodelrechten voor de uiterlijke verschijningsvorm van de dierenfiguren en armbanden die deel uitmaken van de Twisty Petz productlijn en voor de verpakkingen die Spin Master heeft ontwikkeld voor de Twisty Petz productlijn.
2.8.
[de VOF] exploiteert een groothandel in speelgoed. Haar vennoten zijn [gedaagde sub 2 cs] .
2.9.
Op 2 oktober 2018 heeft [de VOF] een mailbericht gestuurd aan (potentiële) klanten, waarin staat – voor zover van belang –:
“2018 mogen we wel het jaar van de rages noemen. Na de Squishies, Magic Rung, Funny Gummy en de Regenboogtouwtjes hebben we een nieuwe verkooptopper:
MAGIC BRACELET / TWISTY PETZ
Een leuke combinatie van armband en huisdier in vrolijke kleuren. Ze zijn net vers ingevlogen op Schiphol en we kunnen ze vanaf vandaag leveren.”
De door [de VOF] aangeboden armbandjes worden hierna aangeduid als ‘dierenarmbandjes’.
2.10.
Op 5 oktober 2018 was de volgende aankondiging gepost op de website van [de VOF] :
2.11.
Op 5 oktober 2018 heeft [de VOF] 44 stuks “NIEUW: Magical Bracelet/Twisty Petz assorti” voor € 87,56 (€ 1,99 per stuk) gefactureerd aan Blokker te Wormer.
2.12.
Op 10 oktober 2018 heeft [de VOF] 72 “NIEUW: Magical Bracelet/Twisty Petz assorti” voor € 143,28 (€ 1,99 per stuk) gefactureerd aan Blokker te Castricum.
2.13.
Na daartoe op 9 oktober 2018 verkregen verlof, heeft Spin Master de deurwaarder opdracht gegeven om beslag te leggen onder [de VOF] . Toen de deurwaarder op 11 oktober 2018 contact opnam met [de VOF] om na te gaan of zij op dat moment dierenarmbandjes op voorraad had, vernam hij dat dit niet het geval was. Een transcriptie van de opname van het gesprek, waarin staat dat van de kant van [de VOF] is gezegd, vermeldt onder meer:
“Als het goed is komen ze vandaag binnen, maar hoe laat ze op Schiphol aankomen, weet ik niet.
(...)
Dus dat kan vanavond zijn. (…) Maar we hebben ook een zaterdaglevering dat als we ze morgen leveren, vrijdag dus, morgen versturen dat u ze dus zaterdag in huis hebt.”
Hierop is het geplande beslag verplaatst naar 15 oktober 2018.
2.14.
Op 12 oktober 2018 heeft [de VOF] 24 stuks ‘Dieren Draaidierarmband in doosje’ met een stuksprijs van € 1,75 gefactureerd aan [...] te Rotterdam.
2.15.
Op 12 oktober 2018 heeft Spin Master diverse retailers aangeschreven over de dierenarmbandjes.
2.16.
Op 15 oktober 2018 heeft de deurwaarder onder [de VOF] beslag gelegd op in totaal 51 dierenarmbandjes, met het teken "Twisty" op de verpakkingen.
2.17.
Het proces-verbaal van inbeslagname vermeldt dat de [gedaagde sub 2 cs] tegenover de deurwaarder heeft verklaard dat alle "Twisty Bracelets" zijn uitgeleverd aan klanten.
2.18.
Op 15 oktober 2018 heeft de advocaat van Spin Master een sommatiebrief gestuurd aan [de VOF] met onder andere het verzoek de inbreuk op de rechten van Spin Master door onder meer het verkopen van de dierenambandjes per direct te staken.
2.19.
Partijen hebben gesproken over de inhoud van een door [de VOF] te tekenen onthoudingsverklaring, maar hebben geen overeenstemming daarover bereikt. Op 13 november 2018 hebben [de VOF cs] een zelf opgestelde en ondertekende onthoudingsverklaring toegezonden aan de advocaat van Spin Master. Voor zover hier van belang houdt deze in dat [de VOF cs] verklaren dat zij met onmiddellijke ingang het verkopen van dierenarmbandjes zal staken. Zij hebben opgave gedaan van 500 door [de VOF] ingekochte dierenarmbandjes. De onthoudingsverklaring vermeldt dat [de VOF] een onmiddellijk opeisbare boete verbeurt van € 5.000 indien de opgave onjuist blijkt te zijn en bevat een aanbod om de genoten winst van € 40,68 ex btw af te dragen en een bedrag aan schadevergoeding te voldoen, welk aanbod niet is geaccepteerd.
3 Het geschil
3.1.
Spin Master vordert – verkort weergegeven – bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis:
staken inbreuken
I [de VOF cs] te bevelen om te (doen) staken en gestaakt te (doen) houden elke inbreuk in de Europese Unie op het Uniemerk, de Gemeenschapsmodelrechten en elke inbreuk op de auteursrechten van Spin Master, één en ander op straffe van een dwangsom van € 10.000 voor iedere dag of – naar keuze van Spin Master – van € 1.000 voor ieder gebruik waarmee [de VOF cs] in strijd handelen met dit bevel;
rectificatie en recall
II [de VOF] te bevelen om:
-
aan eenieder aan wie zij Namaak Twisty Petz producten (de dierenarmbandjes, toevoeging rechtbank) heeft aangeboden en/of verkocht, een brief te sturen, met daarin een door de rechtbank te bepalen tekst;
-
gedurende drie weken op onder meer op haar website een rectificatie op te nemen;
één en ander op straffe van een dwangsom van € 10.000 voor iedere dag dat aan deze veroordeling in het geheel of gedeeltelijk geen gevolg is gegeven;
opgave
III [de VOF] te bevelen om op eigen kosten, de advocaat van Spin Master te voorzien van een door een onafhankelijke – door Spin Master aan te wijzen – registeraccountant op basis van zelfstandig onderzoek gecontroleerd en gecertificeerd schriftelijk en gedetailleerd rapport met gegevens over de producent(en) en/of leverancier(s), het aantal ingekochte producten, afnemers, de fabricageprijs, inkoopprijs en verkoopprijs en de totale nettowinst;
één en ander op straffe van een dwangsom van € 10.000 voor iedere dag dat aan
deze veroordeling in het geheel of gedeeltelijk geen gevolg is gegeven;
schadevergoeding en winstafdracht
III te verklaren voor recht dat [de VOF cs] hoofdelijk aansprakelijk zijn voor alle schade die het gevolg is van de inbreuk door [de VOF cs] op het Uniemerk, de Gemeenschapsmodelrechten en het auteursrecht van Spin Master en [de VOF cs] hoofdelijk te veroordelen om alle geleden schade aan Spin Master te vergoeden, te begroten op een forfaitair bedrag van EUR 10,00 per ingevoerd, aangeboden en/of verhandeld Namaak Spin Master Product conform de opgave, te vermeerderen met de wettelijk rente;
IV [de VOF cs] hoofdelijk te veroordelen tot het afdragen van de volledige ten gevolge van de inbreuk op het Uniemerk Twisty Petz, de Gemeenschapsmodellen en het auteursrecht door [de VOF] gemaakte nettowinst conform de opgave;
kosten
V [de VOF cs] hoofdelijk te veroordelen tot betaling van de door Spin Master gemaakte (proces)kosten als bedoeld in artikel 1019h Rv, te vermeerderen met de wettelijke rente daarover.
3.2.
Spin Master stelt daartoe het volgende:
3.2.1
Spin Master verzet zich op grond van artikel 9 lid 1 jo. lid 2 aanhef en onder a en b UVo 1tegen het zonder haar toestemming aanbieden en in de handel brengen van niet door of met haar toestemming geproduceerde en/of op de markt in de EER gebrachte dierenarmbandjes onder een teken dat gelijk is aan of overeenstemt met het Uniemerk.
3.2.2
SpinMaster verzet zich op grond van artikel l0 jo. artikel 19 lid 1 en 2 GModVo2 tegen het gebruik zonder haar toestemming van de dierenarmbandjes – die vrijwel identieke kopieën zijn van de door Pin Master geproduceerde Twisty Petz – die bij de geïnformeerde gebruiker geen andere algemene indruk wekken dan haar ingeschreven en niet ingeschreven Gemeenschapsmodellen.
3.2.3
[de VOF] maakt inbreuk de auteursrechten van Spin Master en/of handelt onrechtamtig door het (laten) verveelvuldigen en openbaarmaken van de dierenarmbandjes, aangezien de vormgeving daarvan bewust identiek is aan of zeer vergelijkbaar met de vormgeving van de Twisty Petz.
3.3.
[de VOF cs] erkennen dat [de VOF] zonder toestemming van Spin Master identieke exemplaren van de Twisty Petz producten (de dierenarmbandjes) heeft ingekocht en verkocht en dat zij daarvoor reclame heeft gemaakt. Zij verzetten zich tegen toewijzing van de vorderingen, omdat Spin Master daarbij geen belang meer heeft, nu [de VOF cs] een onthoudingsverklaring hebben getekend en opgave hebben gedaan, terwijl Spin Master aanspraak maakt op buitensporige kosten en schadevergoeding.
3.4.
Voor zover van belang zullen de standpunten van partijen hierna worden besproken.
4 De beoordeling
4.1.
De rechtbank is op grond van de artikelen 123 lid 1, 124 onder a en 125 lid 1 UMVo en artikel 3 van de Uitvoeringswet EG-verordening inzake het Gemeenschapsmerk (internationaal en relatief) bevoegd om kennis te nemen van de vorderingen van Spin Master voor zover deze zijn gebaseerd op het Uniemerk, nu [de VOF] gevestigd is in Nederland. Voor zover de vorderingen zijn gebaseerd op de Gemeenschapsmodellen, is de rechtbank bevoegd op grond van de artikelen 80 lid 1, 81 onder a, 82 lid 1 en 90 lid 1 en lid 3 GModVo en artikel 3 van de Uitvoeringswet EG-verordening betreffende Gemeenschapsmodellen. Voor het overige is deze rechtbank bevoegd omdat [de VOF cs] in deze procedure zijn verschenen zonder die bevoegdheid te bestrijden.
omvang geschil na erkenning inbreuk
4.2.
Het geschil is beperkt tot de vraag of en in hoeverre de vorderingen moeten worden toegewezen, nu [de VOF cs] erkennen dat [de VOF] zonder toestemming van Spin Master identieke exemplaren van de Twisty Petz productlijn heeft ingekocht en verkocht en daarvoor reclame heeft gemaakt. Deze dierenarmbandjes worden door Spin Master in haar vorderingen omschreven als ‘Namaak Twisty Petz’. De rechtbank zal deze term ook hanteren in het dictum.
4.3.
De vaststaande inbreuk op de Uniemerk- en Gemeenschapsmodelrechten rechtvaardigt toewijzing van het ten aanzien daarvan gevorderde verbod. Dat [de VOF cs] reeds een, niet door Spin Master geaccepteerde onthoudingsverklaring hebben getekend, maakt dat niet anders. In de onthoudingsverklaring was namelijk alleen een boete verbonden aan het doen van een onjuiste opgave. Het belang bij toewijzing van het door Spin Master gevorderde verbod is daarom gelegen in de op overtreding daarvan gestelde dwangsom, als stok achter de deur. Ter voorkoming van executieproblemen wordt het ingangsmoment van het verbod gesteld op 24 uur na betekening van dit vonnis. Verder wordt de dwangsom gemaximeerd zoals hierna te melden.
4.4.
Gesteld noch gebleken is welk belang Spin Master heeft bij het daarnaast ten aanzien van de auteursrechten op de Twisty Petz gevorderde verbod en de andere op de Aw3 en/of onrechtmatige daad gegronde vorderingen. Deze worden in zoverre afgewezen.
4.5.
Tegenover het verweer van [de VOF cs] dat Spin Master geen belang meer heeft bij de gevorderde rectificatie en recall omdat [de VOF] reeds alle afnemers aan wie zij inbreukmakende producten heeft geleverd heeft benaderd en heeft verzocht de inbreukmakende producten te retourneren, heeft Spin Master niet toegelicht welk belang zij heeft bij toewijzing van de gevorderde rectificatie en recall. De daartoe strekkende vordering wordt daarom afgewezen.
4.6.
Vaststaat dat de door [de VOF cs] gedane opgave niet compleet is, alleen al omdat de verkoop volgens de opgave op 9 oktober 2018 is gestaakt, terwijl op 12 oktober 2018 nog dierenarmbandjes onder de naam ‘draaidierenarmband’ zijn gefactureerd in de onder 2.14 bedoelde factuur aan [...] .
4.7.
[de VOF cs] hebben toegelicht dat ten behoeve van de opgave de namen van de producten van Spin Master als zoektermen zijn ingevoerd in het administratief systeem van [de VOF] . Zij voeren aan dat [de VOF] deze namen niet meer heeft gebruikt nadat zij erop gewezen was dat dit zonder toestemming van Spin Master niet was toegestaan. In plaats daarvan heeft [de VOF] de naam die haar toeleverancier Toi Toys gebruikte (‘draaidierarmband’) en een andere productcode gebruikt. Bij het doen van opgave is ‘draaidierarmband’ per abuis niet ingevoerd als zoekterm, waardoor de transactie waarop de onder 2.14 bedoelde factuur ziet, niet in de opgave is betrokken.
4.8.
Uit de verklaring van [de VOF cs] volgt voorts dat [de VOF] eerst 500 draaidierarmbandjes bij ene [X] heeft besteld en dat zij ook dierenarmbandjes bij Toi Toys heeft afgenomen; de aan [...] geleverde armbandjes waren afkomstig van Toi Toys. [X] heeft de producten in aangebroken dozen geleverd, aldus [de VOF cs] , die verder hebben verklaard dat zij zelf nooit hebben geïmporteerd. De op 11 oktober 2018 gedane mededeling aan de deurwaarder heeft volgens [de VOF cs] betrekking op de door Toi Toys geïmporteerde dierenarmbandjes. [de VOF] had toen nog niets besteld bij Toi Toys, omdat zij wilde zien hoe het zich zou ontwikkelen, aldus [de VOF cs] , die verder hebben verklaard dat [de VOF] wel wist dat een zending van Toi Toys eraan kwam; daarom is tegen de deurwaarder gezegd dat de zending op Schiphol aankwam.
4.9.
Met de erkenning van de incompleetheid van de gedane opgave, is het belang van het (op straffe van en dwangsom) doen van opgave gegeven. Dat belang wordt niet weggenomen door de uitleg van [de VOF cs] over de incompleetheid van de gedane opgave. De opgavevordering zal dus worden toegewezen, met de bepaling dat, voor zover reeds opgave is gedaan van de in de vordering genoemde gegevens, niet opnieuw opgave behoeft te worden gedaan. Ook zal de dwangsom worden gemaximeerd.
4.10.
De rechtbank volgt [de VOF cs] in hun bezwaren tegen de gevorderde verklaring van een registeraccountant bij de opgave. Dit deel van het gevorderde houdt immers in wezen een opdracht voor het geven van een vorm van assurance in. Het is genoegzaam bekend dat een registeraccountant die zekerheid op grond van zijn beroepsregels niet kan geven. Toewijzing zou dan ook al snel tot executieproblemen kunnen leiden. Dat geldt ook in dit geval, waarin gesteld noch gebleken is dat een – volgens de vordering door Spin Master aan te wijzen – accountant bereid is de opdracht aan te nemen. Een minder verstrekkende opdracht tot het maken van een ‘rapport van feitelijke bevindingen’ biedt geen extra zekerheid omdat de accountant daarin volgens zijn gedragsregels geen conclusies mag trekken. Deze zeer beperkte zekerheid die een accountant aldus kan geven in aanvulling op de ter staving van de opgave te verstrekken bescheiden en naast de op te leggen dwangsom, rechtvaardigt niet de aanzienlijke kosten die met het inschakelen van een accountant gemoeid zullen zijn. De omstandigheid dat de eerder gedane opgave niet compleet was, maakt dit niet anders. De hierdoor voor Spin Master in het leven geroepen onzekerheid, wordt ondervangen door de dwangsom die is verbonden aan het doen van een onjuiste opgave, die wordt verbeurd als mocht blijken dat de opgave incompleet of anderszins onjuist was.
schadevergoeding en winstafdracht
4.11.
Niet in geschil is dat de vordering tot winstafdracht kan worden toegewezen. De rechtbank zal daaraan een termijn van twee maanden na betekening van het vonnis verbinden.
4.12.
Gezien de vaststaande inbreuk en nu vennoten naast een vof hoofdelijk verbonden zijn, kan de gevorderde verklaring voor recht dat [de VOF cs] hoofdelijk aansprakelijk zijn voor alle schade die het gevolg is van deze inbreuk eveneens worden toegewezen.
4.13.
Voor toewijzing van de vordering tot betaling van een forfaitaire schadevergoeding van € 10 per inbreukmakend dierenarmbandje bestaat echter geen grond, omdat onduidelijk is hoe Spin Master tot dit bedrag is gekomen. Spin Master – op wiens weg dat ligt – heeft ook na het gemotiveerde schadeverweer van [de VOF cs] geen duidelijkheid op dit punt verschaft.
4.14.
Partijen twisten voorts over de vraag of Spin Master aanspraak kan maken op vergoeding van schade bestaande uit de advocatenkosten van het aanschrijven van afnemers van [de VOF] . Dit geschilpunt kan onbesproken blijven, nu Spin Master deze aanspraak niet heeft vertaald in een vordering. Voor zover het als schadevergoeding gevorderde forfaitaire bedrag van € 10 per dierenarmbandje (mede) zou zien op deze kosten, is dit niet inzichtelijk gemaakt. De rechtbank ziet dan ook geen grond om, zoals [de VOF cs] hebben gevraagd, dit geschilpunt te beslechten door de schade ex aequo et bono te begroten op € 1.000.
4.15.
Nu partijen over en weer op punten in het ongelijk zijn gesteld, worden de proceskosten gecompenseerd. De rechtbank neemt daarbij in aanmerking dat het geschil beperkt was tot het belang bij toewijzing van de vorderingen na de erkenning van de inbreuk en het tekenen van een niet door Spin Master geaccepteerde onthoudingsverklaring. Verder zijn de nevenvorderingen overwegend afgewezen, terwijl de opgelegde opgaveverplichting reeds grotendeels is nagekomen en [de VOF cs] aan Spin Master de gegevens met betrekking tot haar leveranciers heeft verstrekt.
5 De beslissing
De rechtbank
5.1.
beveelt [de VOF cs] om binnen 24 uur na betekening van dit vonnis, te (doen) staken en gestaakt te (doen) houden:
- -
a) elke inbreuk in de Europese Unie op het Uniemerk, waaronder begrepen ieder mondeling en verband met het (doen) aanbieden, (doen) leveren en (doen) verkopen van Namaak Twisty Petz producten,
- -
b) elke inbreuk in de Europese Unie op de Gemeenschapsmodelrechten, waaronder begrepen ieder gebruik van voortbrengselen waarin deze modellen zijn verwerkt of op is toegepast, waaronder mede begrepen het (doen) aanbieden, (doen) leveren en (doen) verkopen van Namaak Twisty Petz producten,
één en ander op straffe van een dwangsom van € 10.000 voor iedere dag, een gedeelte van een dag daaronder begrepen, of – naar keuze van Spin Master – van € 1.000 voor ieder gebruik waarmee [de VOF cs] in strijd handelen met dit bevel, met een maximum van € 50.000;
5.2.
beveelt [de VOF] om binnen veertien dagen na betekening van dit vonnis, op eigen kosten en voor zover zij dat nog niet heeft gedaan, opgave te doen van:
- -
i) de volledige contactgegevens van de producent(en) en/of leverancier(s) van de Namaak Twisty Petz producten;
- -
ii) het totaal aantal ingekochte Namaak Twisty Petz producten, gesorteerd per product/model/leverancier onder overlegging van kopieën van de daarop betrekking hebbende facturen en orderbevestigingen en communicatie;
- -
iii) de volledige contactgegevens en volledige namen en adressen van alle afnemers van de Namaak Twisty Petz producten gesorteerd per product/model/afnemer, onder overlegging van kopieën van de daarop betrekking hebbende facturen en orderbevestigingen en communicatie;
- -
iv) de fabricageprijs, inkoopprijs en verkoopprijs van de Namaak Twisty Petz producten gesorteerd per product/model; en
- -
v) de totale nettowinst die gedaagden hebben gemaakt in verband met het aanbieden en verkopen van Namaak Twisty Petz producten onder aftrek van uitsluitend belastingen en directe variabele kosten, en de exacte wijze waarop deze winst is berekend;
één en ander op straffe van een dwangsom van € 10.000 voor iedere dag, een gedeelte van de dag daaronder begrepen, dat aan deze veroordeling in het geheel of gedeeltelijk geen gevolg is gegeven, met een maximum van € 50.000;
5.3.
verklaart voor recht dat [de VOF cs] hoofdelijk aansprakelijk zijn voor alle schade die het gevolg is van de inbreuk door [de VOF cs] op het Uniemerk en de Gemeenschapsmodelrechten van Spin Master;
5.4.
veroordeelt [de VOF cs] hoofdelijk tot het binnen twee maanden na betekening van dit vonnis afdragen van de volledige ten gevolge van de inbreuk op het Uniemerk Twisty Petz, de Gemeenschapsmodellen door [de VOF] gemaakte nettowinst conform de opgave;
5.5.
verklaart de onder 5.1, 5.2, 5.4 en 5.5 bedoelde veroordelingen uitvoerbaar bij voorraad;
5.6.
wijst af het meer of anders gevorderde.
Dit vonnis is gewezen door mr. L. Alwin en in het openbaar uitgesproken op 25 september 2019.